designoverlay: show | hide | 30% | 60% | 90%

Wet DBA uitgesteld, maar dat is niet genoeg

Wet DBA uitgesteld, maar dat is niet genoeg

28/12 - De handhaving van de wet DBA is in november opnieuw uitgesteld, ditmaal tot 1 januari 2018. Hoewel VVD-staatssecretaris Eric Wiebes de wet altijd heeft verdedigd, is hij uiteindelijk toch gezwicht voor de aanzwellende kritiek van zowel zzp'ers als het bedrijfsleven. Wat betekent dit uitstel voor freelance journalisten, maar ook voor de wet zelf?

Voor zzp'ers betekent het uitstel dat er het komende jaar niet actief gehandhaafd zal worden op verkapte dienstverbanden tussen zzp'ers en hun opdrachtgever. Dat is trouwens geen 100% garantie voor rust, want de Belastingdienst kan nog steeds optreden tegen overduidelijke overtredingen. Wat daarmee precies wordt bedoeld is niet echt duidelijk. Daarmee is dus de twijfel in de markt niet geheel weggenomen, hetgeen ook blijkt uit het feit dat er nog altijd bedrijven zijn die voor de zekerheid maar helemaal geen zzp'ers meer inhuren. De FLA vindt dit een kwalijke zaak en het beste bewijs dat de wet DBA geheel van tafel moet.

De kans dat de wet sneuvelt is reëel. Door de extra tijd die Wiebes heeft 'gekocht', beschikt een nieuw kabinet over ruim een half jaar om de wet DBA te vervangen door iets anders.

Waarom Wet DBA van tafel moet
Om de wenselijkheid hiervan te begrijpen, is het goed om uit te leggen hoe de wet DBA de afgelopen maanden ontspoorde: voor de Belastingdienst, voor opdrachtgevers, voor freelancers en voor journalisten in het bijzonder. Waar de wet slechts probeerde af te bakenen waarin een arbeidsrelatie van een werknemer verschilt van een freelancer, leidden de hausse aan honderden modelovereenkomsten tot een regulering die verstrekkender gevolgen heeft.

Hoewel de Belastingdienst modelovereenkomsten slechts beoordeelde op arbeidsrelatie, vervanging en werkgeversgezag (dus op de geel-gearceerde bepalingen in de gepubliceerde overeenkomsten), heeft de publicatie van de overeenkomsten het onbedoelde neveneffect dat de andere contractsbepalingen eveneens door de Belastingdienst gesanctioneerd lijken te zijn. Zo staan er modelovereenkomst op de site van de Belastingdienst (van onder meer NUV, NVJ en GEU) met verregaande afspraken over het exploiteren van auteursrechtelijk beschermd werk, die echter helemaal niets met de wet DBA te maken hebben. De FLA vindt dat heel schadelijk voor de freelancer, omdat het onderhandelingspositie bemoeilijkt. De opdrachtgever kan immers schermen met het argument 'Het is een erkend model'. De Belastingdienst gaat dus in feite buiten zijn boekje.

VAR-verdwijntHandhaven vanaf 2018
Hoewel het voor zzp'ers het beste zou zijn als de wet DBA zo spoedig mogelijk in de prullenmand verdwijnt, is het nog absoluut geen uitgemaakte zaak dat deze wet ook echt verdwijnt. De politiek moet wel echt met een alternatief komen, nu de VAR dit voorjaar definitief is afgeschaft. Pakt het nieuwe kabinet dit niet (direct) op, dan gaat de Belastingdienst over een jaar alsnog handhaven, waarbij deze het recht heeft om ook met terugwerkende kracht boetes uit te schrijven. Daarom kan het zeker geen kwaad om in het geval van een freelance opdracht die verdacht veel lijkt op een dienstverband toch alvast te werken met een door de Belastingdienst goedgekeurde modelovereenkomst, bijvoorbeeld die van het NUV.

De FLA hoopt, net als moederorganisatie VSenV (vanaf 2017 de Auteursbond), dat snel na de verkiezingen duidelijk wordt dat de wet DBA verdwijnt. Een aanvullende zorg hierbij is het kapen door de Belastingdienst van de term 'modelcontract'. Formeel wordt er over 'modelovereenkomsten' gesproken als het over wet DBA gaat, maar beide termen worden veelvuldig door elkaar gehaald. In essentie kijkt de Belastingdienst naar de gezagsverhouding, wat valt onder het Arbeidsrecht. Veel van de VSenV-leden maken al jaren gebruik van ‘modelcontracten’, maar die gaan hoofdzakelijk over Auteursrecht en bevatten bepalingen over overdracht en auteursrechtelijke vergoedingen.

Een onbedoeld neveneffect is dus dat er verwarring is ontstaan rondom het begrip ‘modelcontract’. Dat is schadelijk voor schrijvers en vertalers. De stempel van de Belastingdienst is heel beperkt (geen sprake van persoonlijke arbeid, loon, gezag), maar veel modelovereenkomsten zijn veel uitgebreider (inclusief auteursrechtelijke bepalingen die er eigenlijk niet in thuishoren). Daardoor lijkt het of de Belastingdienst daar goedkeuring aan geeft, terwijl daar in het geheel niet over wordt geoordeeld bij de controle op modelovereenkomsten. Deze verwarring heeft bijgedragen aan de totale chaos die de wet DBA onwerkbaar heeft gemaakt.

Jeroen Mirck, bestuurslid Freelancers Associatie
m.m.v. Annemarie van Toorn, beleidsmedewerker Auteursbond

agenda


    Warning: ksort() expects parameter 1 to be array, null given in /home/fla/domains/ww.fla.nl/public_html/wp-content/themes/netwerkscenario/sidebar-agendaWidget.php on line 37

    Warning: implode(): Invalid arguments passed in /home/fla/domains/ww.fla.nl/public_html/wp-content/themes/netwerkscenario/sidebar-agendaWidget.php on line 39